Te fundit
“Zëri i Traditës” një sfide kulturore e shqiptareve ne Patra
25 Qershor 2026, 18:18Kulturë
TEMA
Si arritën Alfred, Donika dhe Artan Jaha nga fshati Selckë e Madhe Tepelenë të bëhen pjesë e ansamblit të njohur “Zëri i traditës” në Patra të Greqisë
Nga Feti ZENELI
Shqiptarët, të njohur për lidhjen e fortë me vendlindjen, historinë dhe zakonet e tyre, kanë treguar ndër shekuj se edhe kur largohen nga trojet amtare, nuk shkëputen kurrë shpirtërisht prej tyre. Ata mund të ndërtojnë jetën në vende të tjera, mund të përshtaten me kultura të ndryshme dhe të integrohen në shoqëri të reja, por në zemrat e tyre mbeten gjithmonë kujtimet e fëmijërisë, këngët e vendlindjes, vallet e stërgjyshërve dhe gjuha e nënës. Pikërisht këto elemente përbëjnë urën e padukshme që lidh emigrantin me atdheun e tij.
Emigrantët shqiptarë kanë kuptuar se mënyra më e mirë për të mos humbur identitetin e tyre është ruajtja dhe përcjellja e traditave kulturore. Në këtë kuadër, një shembull i shkëlqyer dhe frymëzues është ansambli artistik “Zëri i Traditës”, i krijuar pesë vite më parë në qytetin e Patras në Greqi.
Ky grup artistik lindi nga dëshira dhe pasioni i një grupi emigrantësh shqiptarë për të mbajtur gjallë këngën dhe vallen popullore shqiptare. Nismën e mbështeti shoqata “Emigranti”, një organizatë me histori gati dydekadëshe në shërbim të komunitetit shqiptar në Patra. Në gjirin e saj u krijuan kushtet që një grup burrash dhe grash, të apasionuar pas folklorit, të bashkonin energjitë dhe talentin e tyre për të sjellë në skenë vlerat më të bukura të kulturës sonë kombëtare.
Pjesë e këtij ansambli janë Jorgo Bodini, Lulëzim Fetahaj, Agim Koka, Majlinda Koka, Alfred Hadëraj, Arben Kaleshi, Lindita Jaha, Besnik Koçiaj, Alfred Jaha, Artan Jaha, Donika Jaha dhe Adriatik Myrtaj. Secili prej tyre ka sjellë në grup jo vetëm zërin apo talentin artistik, por edhe një pjesë të historisë së krahinës prej nga vjen. Nëpërmjet tyre, në skenat greke dhe shqiptare kanë jehuar këngët e Labërisë, të Toskërisë, të Jugut shqiptar dhe motive të tjera të pasura të folklorit kombëtar.
Ndër anëtarët më të spikatur të këtij grupi dallohen Alfredi, Artani dhe Donika Jaha, me origjinë nga Selcka e Madhe e Tepelenës. Dy vëllezërit dhe motra e tyre kanë qenë ndër shtyllat kryesore të ansamblit, duke dëshmuar se dashuria për traditën është një vlerë që trashëgohet dhe kultivohet brenda familjes. Për ta, kënga dhe vallja nuk janë thjesht forma argëtimi, por një mënyrë për të ruajtur identitetin dhe për të mbajtur gjallë lidhjen me vendin e të parëve.
Mirëpo historia e këtij grupi mbart edhe një dhimbje të madhe. Në dhjetor të vitit 2023, jeta u ndërpre para kohe për Alfred Jahën, një nga figurat më të rëndësishme të ansamblit. Humbja e tij la një boshllëk të madh në mesin e miqve, bashkëpunëtorëve dhe familjarëve. Fredi nuk ishte vetëm një këngëtar i talentuar, por edhe instruktori i valleve popullore, njeriu që me përkushtim, durim dhe pasion mësonte brezin e ri të ruante hijeshinë e valleve shqiptare.
Falë punës së palodhur të anëtarëve të tij, grupi ka arritur të fitojë respekt dhe vlerësim jo vetëm në Patra, por edhe në shumë qytete të tjera të Greqisë. Aktivitetet e zhvilluara në Athinë, veçanërisht në organizimet kulturore të Bashkisë së Petrupolit, kanë shërbyer si një tribunë ku kultura shqiptare është prezantuar me dinjitet dhe krenari. Nëpërmjet këngës polifonike, valleve tradicionale dhe kostumeve popullore, artistët emigrantë kanë dëshmuar se kultura shqiptare është një pasuri që meriton të njihet dhe të vlerësohet nga të gjithë.
Po aq domethënëse ka qenë edhe pjesëmarrja e grupit në festivalin “Bejkë e Bardhë” në Pilur, një nga aktivitetet më të rëndësishme të folklorit shqiptar. Prania në dy edicione të këtij festivali përbën jo vetëm një vlerësim për punën e tyre, por edhe një dëshmi të nivelit artistik që ka arritur ansambli. Kjo pjesëmarrje simbolizon kthimin e zërit të emigrantëve në atdhe, duke bashkuar përmes këngës brigjet e detit Jon me vendlindjet e tyre në Shqipëri.
Sukseset e “Zërit të Traditës” nuk do të ishin të mundura pa mbështetjen e vazhdueshme të shoqatës “Emigranti”. Kur pyeten për arritjet e tyre, anëtarët e grupit shprehin gjithmonë mirënjohje për këtë organizatë dhe veçanërisht për drejtuesen e saj, Kristiana Veliu. Nën drejtimin e saj, shoqata është shndërruar në një vatër të rëndësishme kulturore dhe kombëtare për shqiptarët e Patras.
Veprimtaria e saj nuk kufizohet vetëm te organizimi i aktiviteteve artistike. Shoqata ka krijuar edhe shkollën shqipe “Naim Frashëri”, ku fëmijët e emigrantëve mësojnë gjuhën, historinë dhe kulturën shqiptare. Kjo është një nga veprat më të çmuara që mund të realizojë një komunitet në emigracion, sepse gjuha dhe kultura janë themelet mbi të cilat ndërtohet identiteti kombëtar. Siç shprehej rilindësi ynë i madh Naim Frashëri: “Gjuha jonë sa e mirë, sa e ëmbël, sa e gjerë.” Ruajtja e saj është një mision që lidhet drejtpërdrejt me ruajtjen e vetë qenies sonë kombëtare.
Historia e “Zërit të Traditës” dëshmon se emigracioni nuk do të thotë domosdoshmërisht largim nga rrënjët. Përkundrazi, në shumë raste ai bëhet një mundësi për t’i vlerësuar më shumë ato. Larg atdheut, njerëzit ndiejnë më fort mallin për vendlindjen dhe kërkojnë mënyra për ta mbajtur atë pranë vetes. Kënga, vallja, gjuha dhe zakonet shndërrohen në ura shpirtërore që lidhin të kaluarën me të tashmen.
Në fund të fundit, grupi “Zëri i Traditës” është shumë më tepër se një ansambël artistik. Ai është një dëshmi e gjallë e dashurisë së emigrantëve shqiptarë për kulturën e tyre, një monument shpirtëror i ngritur larg atdheut dhe një shembull frymëzues se si tradita mund të mbijetojë e të lulëzojë edhe përtej kufijve. Nëpërmjet zërave të këtyre artistëve, dëgjohet zëri i Shqipërisë; nëpërmjet valleve të tyre, ecin kujtimet e brezave; ndërsa nëpërmjet përkushtimit të tyre, trashëgimia kulturore shqiptare vazhdon të jetojë, të përcillet dhe të nderohet nga brezi në brez.
Më të lexuarat
24 oret e fundit
Javen e fundit
Blog Tema
Lini një Përgjigje