Problemet e reformës për arsimin e lartë

Nga Panajot Barka

Sipari i legjislaturës së parë parlamentare të qeverisjës socialiste ra me votimin e një tufe reformash të rendësishme, të cilat së bashku me disa arritje të tjera, sidomos në luftën kundër kultivimit e trafiqëve të drogës, kundër paligjshmerisë në veprimtarinë e institucionëve shtetërore, korrupsionit etj, përvijuan praktikisht simiologjinë qeverisëse të Edi Ramës. Pikërisht, vendosmeria e qeverisë në këtë rrugë po ndryshon përditë edhe balancën e ekuilibrave në realitetin politik e shoqëror të vendit. Kjo evidentohet tek fakti se rezistenca e opozitës për të mbrojtur veprën e vet kompromentuese në zhbërjen e shtetit po demotivohet e  dobësohet deri në eklips.Vet institucionët mëkatare të kapura ose jo politikisht, me në krye drejtësinë, japin shënja e tregojnë se janë të gatshme të kalojnë nga kundërshtimi i reformave tek bashkëpunimi me qeverinë për realizimin e tyre (duke patur brenda dhe hilenë e përfitimit apo shpëtimit të kokës). Mentaliteti i djeshëm edhe në qeverisjen e sotme për të shfrytëzuar pushtetin për përfitim personal, po e ndjen lakun në fyt. Opozita e brendshme në kampin mazhoritar humbet argumentat për opozitarizmin në emër “të traditës së nëpërkëmbur”, apo “meritave të pavlerësuara”.

Zgjedhja e Kryeministrit për t’u besuar njerëzve të rinj frontet me gravitet të theksuar shoqëror e politik, po justifikojnë ambicjen e Rilindjës për të shënjuar një epokë dhe jo thjeshtë një mandat qeverisës. Përditë, ndersa perendimi po e sposton vemendjen nga faktorë të tjerë bashkëqeverisës për tek Rama, po demotivohen edhe ato struktura apo individë në shpresën e tyre për një spostim të mundshëm të pushtetit tek këta faktorë dytësorë. Në përgjithësi trendi qeverisës po u shpeton kurtheve të qëllimshme, ose pengesave të së kaluarës. Në këtë ecje ka plot gjera për të korrigjuar e për të kritikuar. Por, në këtë risi edhe vërrejtjet, pakënaqësitë, zhgënjimet etj, duhen parë si argumenta vlerësuese të ecjës përpara.

E përvalon këtë simiologji akti i parë në zbatimin praktik të reformës në Arsimin e Lartë. Bëhet fjalë për vendimin për mbylljen dhe pezullimin e disa IAL-eve- kërpudha pas shiut dhe premtimi se ky është vërtet akti i parë i kësaj reforme. Kjo sepse, si për çdo vend e popull, arsimi ka të bejë në mënyrë të drejtpërdrejtë dhe thelbësore më të ardhmën e vet shoqërisë, cilësinë e saj dhe të vet kombit. Sepse, ndërgjegja kolektive për një arsim cilësor, lidhet me përparimin dhe aspiratat e një populli. Sepse çeshtja a arsimit nuk është problem qeverie, apo pushteti politik, por është çeshtje orientimi historik i një populli.

Në këtë kuptim, jashtë kuadrit të vlerësimeve të njohura, nuk mund të mos nënvizohet se reforma në Arsimin e Lartë, zbulon së pari gropën e thellë e të zezë ku e kishin zhytur të ardhmën e shoqërisë shqiptare, ata që kishin guxuar të instalonin sistemin e piramidave, të klientelizmit dhe të aferave korruptive edhe në Arsimin e Lartë. Pra, zbulon shkallën e shpërfytyrimit të shtetit sot dhe fushën e minuar të destinuar për të ardhmën e shoqërisë. Zbulon njëkohësisht diapazonin e gjerë e larmishëm të objektivave që duhet të synojnë reformat në përgjithësi në Shqipëri. E parë në këtë kendveshtrim, reforma në arsim dhe sidomos në Arsimin e Lartë, përbën në fakt kazusin historik për revolucion të vërtet për të rilevuar cilësinë funksionale të armatës njerëzore në makinën shtetërore dhe të vet strukturës së shoqërisë.

Mirëpo, ajo që vihet re është se ky problem bazal i shoqërisë, po i lihet në dorë një institucioni politik, siç është Ministria e Arsimit. Njerëzit e letrave, “intelektualët”, armata e mësuesve dhe e pedagogëve, studentët që përbëjnë historikisht brezin ku mbështetet çdo revolucion shoqëror e politik, tregojnë se janë apatikë, indiferentë. Intiferenca e tyre ndoshta tregon mosbesim, ndoshta bashkëfajësi, ndoshta frikë. Ndoshta shoqëria është pajtuar me këtë realitet vrastar dhe me fatalitetin e këtij pajtimi s’mund të kërkojë rrugë shpëtimi. Mund të ketë edhe shumë “ndoshta” të tjerë, por asnjë nuk përbën justifikim. Kjo për faktin se reforma në Arsimin e Lartë nuk është reformë që kërkon 84 vota në Parlament, por pjesëmarrjen 84 përqind të shoqërisë. Nuk ka shumë rendësi nëse Lindita Nikolla dhe stafi i saj me këtë reformë i krijojnë vetës një vend në histori. Rendësi ka që shoqëria ta shndërojë reformën në një ngjarje historike.

Fizikisht përballja e forcave në aksionin e reformës në Arsimin e Lartë ka rezultante negative. Kjo për faktin se në këtë përballje vlera e forcës së vektorit me emrin “shoqëri” është e barabartë me zero. Pra, nga njera anë qëndron realiteti i infektuar, ai i interesave okulte dhe korruptive në Arsimin e Lartë. Nga ana tjetër institucioni i Ministrisë. Kjo nuk mjafton se pavarësisht nga vendosmëria e Ministrisë për të bërë maksimumin, ajo në fund të fundit është një institucion politik dhe si i tillë mund të jipet para presionëve, qofshin këto edhe negative. Kjo do të thotë se forca e reagimit shoqëror, jo vetëm do të drejtpeshojë qëndrimin politik të Ministrisë, por do të neutralizojë çdo rezistencë të pjesës së kalbur të Arsimit të Lartë.

Fakti që universitetet që pesuan goditjen e parë nuk demonstruan rezistencë publike, fakti që inspiruesit e këtij sistemi ndjehen të demotivuar si politikisht ashtu edhe në aspektin shoqëtor, vërteton fajësinë e thellë të këtij sistemi. Heshtja dhe pasiviteti i tyre mund të lidhet edhe me shpresën e shpëtimit të pjesës tjetër, të pazbuluar të fajit, ose të shpresën për përfitimin e pandëshkushmërisë.  Por kjo nuk e përjashton përpjekjet e këtij sistemi për t’i shpetuar ose amortizuar goditjen e reformës. Përkundrazi! Pa zhurmë po zgjedh mjetët që lëjuan instalimin e tij. Ose, nëse Ministria në këtë reformë, me qëllim që të shmang çdo keqinterpretim, kërkon të zbatojë me përpikmeri ligjin dhe transprencën, faktorët e fajshëm për gropën e thellë në Arsimin e Lartë i referohen po ligjit dhe parimeve demokratike për të mbijetuar. Kështu, stafet drejtuese në universitetet publike, me qëllim riciklimin e tyre në drejtim iu referohen të drejtës demokratike për të zgjedhur dhe për t’u zgjedhur. Pra, kanë guximin të harrojnë se në demokraci ndëshkohet kushdo që ka faj dhe autoritetet drejtuese në universitete kanë përgjegjesinë morale e ligjore për zhbërjen, të paktën cilësore, të Arsimit të Lartë. Harrojnë gjithashtu se në demokraci ka kufizim të lirive demokratike kur këtë e kërkon interesi i lartë shoqëror dhe arsimi është një sektor i tillë. Dhe nëse ata nuk vedorhiqen, një sistem ligjor të paktën t’i nxjerr në breg, qoftë edhe për një mandat.  Ashtu si bëri qeveria që për vete u mbështet në njerëz të rinj, me një kulturë dhe mentalitet perendimor, për të qenë e suksesshme, të njëjtën gjë duhet kërkuar edhe për drejtimin e universiteteve.

Nuk e di sa të drejtë kishte Znj Nikolla kur tha në një nga daljet e fundit të saj publike se me vonesën në fillimin e zbatimit të reformës në Arsimin e Lartë, ndoshta zhgënjyem dikë. Faktikisht, duhet thenë e kundërta. Me pasivitetin e vet në lidhje me domosdoshmërinë e reformës në Arsimin e Lartë shoqëria shqiptare po vetzhgënjehet. Ministrisë, këtij institucion politik, mund t’i besohet detyrimisht roli i koordinatorit dhe udhëheqësit të reformës, por jo gjithë bara e saj. Po nuk denoncoi studenti që korruptonte aktivisht pedagogun për të marrë një provim, po nuk foli prindi që shiti shtëpi e katandi për t’i blerë një diplomë femijës, po nuk reagoi drejtuesi i institucionit që ai që kishte para për të blerë një diplomë, kishte dhe aq të tjera për të zenë vendin më të mirë të punës në institucionin e tij, po nuk u zbuluan sekserët, punuesit e temave të diplomës për studentët, formaliteti i titujeve akdemik, reforma nuk mund të implementohet nga institucioni politik i Ministrisë, sado e vendosur të jetë Ministria dhe stafi i saj, sado mbështetje të ketë nga Kryeministri dhe faktori ndërkombëtar.

Pas kësaj, do të ishte e thjeshtë të kongludohet se shoqëria humbi moralin për t’i kërkuar hesap Ministrisë dhe Qeverisë për reformë të munguar në Arsimin e Lartë.

Turizmi dhe Gjirokastra

11:21 Blog

Turpi i Bankës së Shqipërisë me paranë

12:21 Blog

Shfaqja e heshtjes,… çfarë vlere ka protesta?

20:46 Blog

A mund të ketë bazë terrorizmi urban tek ne?!

18:59 Blog

Zyrtarë buxhetorë, me pasuri sheikësh?!

18:13 Blog

Safeti, reciprociteti dhe “Bashkimi Kombëtar”

15:46 Blog

Çohi të dekun

18:17 Blog

Monstrat që i krijuam vetë

19:32 Blog

Si mund t’i vihet pritë ndikimit të Moskës !

19:30 Blog

Kam gjetur nje palë syze optike

20:54 Blog