Raporti i ILO-s zbulon: Shqipëria, një shtet antisocial

Nga Altin Musai

Organizata Ndërkombëtare e Punës ka publikuar një raport ku dallohet se raporti i rritjes së pagës maksimale me atë të pagës minimale është më i ulëti në gjithë Evropën Lindore; të varfrit më të varfër e të pasurit më të pasur…

Organizata Ndërkombëtare e Punës ka publikuar dje raportin e pagave në periudhën 2008-2009 për gjithë vendet e Botës, duke pasqyruar se si është rritur paga minimale dhe ajo mesatare gjatë periudhës së krizës ekonomike botërore. Nga shifrat e publikuara nga ILO, del qartazi pabarazia e thellë sociale e prodhuar nga politikat qeveritare përgjatë këtyre dy viteve, duke bërë që të varfrit të mbeten më të varfër dhe të pasurit më të pasur.

Raporti ka të dhëna për Shqipërinë për vitin 2008 për sa i përket pagës mesatare dhe për vitet 2008 dhe 2009 për sa i përket pagës minimale. Në bazë të saj, dallohet se paga mesatare në Shqipëri ka pësuar rritjen më të madhe në krahasim me vendet e Evropës lindore për vitin 2008, duke u rritur pothuajse me një të pestën (19.7%) e ndjekur nga afër vetëm nga Rumania me 17% dhe Bullgaria me 13 për qind, ndërkohë që të gjitha vendet e tjera kanë pasur një rritje me nën 10 për qind të pagës mesatare, ndonëse në vlerë absolute kjo rritje është më e lartë se ajo e Shqipërisë, teksa në vendin tonë paga mesatare vijon të jetë ndër më të ulëtat në krahasim me vendet e Evropës Lindore.

Deri këtu, duket se vendi ynë ka ecur mjaft përpara në fushën ekonomike dhe në mirëqenien e qytetarëve, por kur vjen fjala për pjesën më vulnerable të shoqërisë, personat pra që jetojnë me paga të ulëta, situata ndryshon tërësisht. Edhe pse pesë nga pesëmbëdhjetë shtetet e Evropës Lindore të listuara nga ILO kanë pasur rritje më të ulët të pagës minimale (e si pasojë të të gjitha pagave të ulëta) sesa Shqipëria, e disa prej tyre madje kanë pasur ulje të tyre, qeveritë e këtyre vendeve janë kujdesur të ruajnë një balancë sociale, për të mos varfëruar më tej të varfërit, duke pasuruar të pasurit.

Kështu, Shqipëria kishte një rritje reale totale përgjatë viteve 2008 dhe 2009 të pagës minimale prej 5.9 për qindësh, përkatësisht 2.2 në vitin 2008 dhe 3.6 në vitin 2009. (Vlen të theksohet se totali I rritjes është llogaritur në bazë të pagës minimale në vitin 2008 dhe asaj në vitin 2010, prandaj ajo nuk është domosdoshmërisht shumatorja e përqindjes së rritjes së pagës minimale, por rritja reale e pagës minimale e shprehur në përqindje).

Ndërkaq, në vendet e rajonit, paga minimale është rritur në shifra marramendëse në Rumani me 35.1 për qind, 26.3 për qind në Poloni e kështu me radhë. Ndërkohë pesë vende kanë pasur ulje të pagës minimale, ose rritje më të vogël se Shqipëria, me Çekinë në krye të kësaj liste ku paga minimale është ulur me 7 për qind.

Atje ku duket raporti i mosbalancës në shoqërinë shqiptare, ku politikat qeveritare janë kujdesur të rrisin jashtëzakonisht shumë pagat e larta dhe të mbajnë të ulta pagat e vogla, është raporti I rritjes së pagës minimale dhe pagës mesatare për vitin 2008. “TemA” ka llogaritur se në Shqipëri, paga mesatare është rritur me 17.5 për qind më shumë sesa paga minimale, një paradoks që qeveritë e tjera kanë tentuar ta mënjanojnë. Pas Shqipërisë, më pak duket se ia ka arritur Serbia, ku ky raport është në -16 për qind, në favor të pagës mesatare.

Me fjalë të thjeshta kjo do të thotë se pagat e larta janë katapultuar gjatë kësaj periudhe, ndërsa pagat e ulëta janë rritur shumë pak, duke krijuar një hendek social në shoqërinë shqiptare. Kjo, pasi ndërkohë që paga minimale në Shqipëri, në vitin 2008 për shembull është rritur me vetëm 2.2 për qind, si pasojë e saj të gjitha pagat e ulëta janë rritur pak a shumë me të njëjtën shifër. Por, teksa, paga mesatare llogaritet me raportin ndërmjet pagës minimale dhe asaj maksimale, duket se paga maksimale në Shqipëri, është katapultuar duke arritur një rritje më të madhe se 20 për qind, duke ndikuar si pasojë në rritjen e pagës mesatare me 19.7 për qind.

Në Evropën Lindore një sërë qeverish janë kujdesur që ky raport të jetë një shifër pozitive, pra që paga minimale të rritje më shumë se sa ajo maksimale, duke sjellë si pasojë që edhe ajo mesatare të ketë rritje më të ulët se paga minimale, duke sjellë një drejtësi sociale.

Kështu, Kroacia, Letonia dhe Rumania kanë pasur një raport pozitiv me pak më shumë se 11 për qind të pasuara nga Polonia, me afërsisht 10 për qind, Estonia me 6.3 për qind dhe Sllovenia me 0.3 për qind. Në këtë politikë duket se kanë dështuar Bullgaria, Sllovakia, Lituania, Çekia dhe Hungaria që kanë pasur shenjë negative në këtë raport, dhe sidomos Serbia dhe Shqipëria ku raporti ishte në mbi 15 përqind në favor të pagave të larta.

Ndërkohë që shteti shqiptar trumbeton me të lartë arritjet në fushën ekonomike dhe në mirëqenien e qytetarëve, duket se kjo nuk ka të bëjë me personat që kanë pagë minimale, të cilët panë një rritje të ardhurash në dy vitet e para të mandatit qeveritar të kryeministrit Berisha, duke pësuar realisht ulje gjatë viteve në vijim, nëse marrim parasysh edhe inflacionin. Këtë fat, nuk e kanë pasur personat me paga të larta që kanë parë rritje të vazhdueshme të të ardhurave të tyre, e për më tepër shoqëria shqiptare që e sheh veten në pozicionin e një vendi antisocial.

Në Shqipëri 1 ndër 3 gra dhunohet

10:11 Sociale

Qeveria ul kuotat për nxënësit e shkollave profesionale, “harron” premtimin

12:44 Sociale

Myslimanët kundër ministrisë: Po shkelni Kushtetutën

22:50 Sociale

Bora pushton vendin, ulen ndjeshëm temperaturat

12:01 Sociale

“Mbreti i frutave” që sfidoi pemëtarinë botërore

22:40 Sociale

Një formë interesante ndërgjegjësimi për kanalizimet e ujërave të zeza

15:40 Sociale

Rikthehet gripi i derrave

14:46 Sociale

Dokumenti i SHBA: Druhemi se më e keqja për Shkodrën nuk ka mbërritur ende

10:41 Sociale

Shkodra hyn në “Fotot më të bukura të varkave në gjithë botën”

13:33 Sociale

Studentët e mjekësisë: Të shkarkohet Priftanji

20:31 Sociale